Kompanzasyon Sistemleri ve Reaktif Ceza Önleme: Sanayi Tesisleri İçin Zorunlu Elektrik Çözümleri

19.12.2025

Kompanzasyon Sistemi Nedir?

Kompanzasyon sistemi, elektrik tesislerinde kullanılan motorlu ve endüktif yüklerin oluşturduğu reaktif gücü dengelemek amacıyla kurulan elektrik sistemidir. Sanayi tesislerinde bulunan motorlar, pompalar, kompresörler ve üretim makineleri reaktif güç tüketimine sebep olur. Bu durum enerji kalitesini düşürür ve dağıtım şirketleri tarafından reaktif ceza uygulanmasına yol açar.

Ateşoğlu Mühendislik olarak kompanzasyon sistemlerini yalnızca ceza önlemek için değil, enerji verimliliğini artıran bir mühendislik çözümü olarak tasarlıyoruz.

Reaktif Ceza Nedir? Neden Oluşur?

Reaktif ceza, işletmenin çektiği reaktif enerjinin, aktif enerjiye oranının yönetmeliklerde belirlenen sınırların üzerine çıkması durumunda uygulanır.

Bu cezanın temel nedenleri:

  • Yüksek güçlü motor kullanımı

  • Kompanzasyon sisteminin olmaması

  • Mevcut kompanzasyonun yetersiz kalması

  • Arızalı kondansatörler

  • Yanlış kademe ayarları

  • Harmonik bozulmalar

Reaktif ceza, özellikle sanayi işletmelerinde ciddi fatura artışlarına neden olur.

Kompanzasyon Projesi Ne Zaman Gereklidir?

  • Yeni sanayi tesisi kurulumu

  • İşletmede makine sayısının artması

  • Güç artırımı sonrası

  • Sürekli reaktif ceza gelmesi

  • OSB veya BEDAŞ talebi

  • Enerji kalitesinin düşmesi

Bu durumlarda mutlaka mühendislik hesaplarına dayalı kompanzasyon projesi hazırlanmalıdır.

Kompanzasyon Projesi Nasıl Hazırlanır?

1. Yük Analizi

İşletmedeki tüm motorlar, güçleri ve çalışma süreleri analiz edilir.

2. Reaktif Güç Hesaplaması

Gerekli kondansatör gücü (kVAr) hesaplanır.

3. Kademe Planlaması

Kompanzasyon panosundaki kondansatör kademeleri doğru şekilde bölünür.

4. Röle ve Koruma Seçimi

Akıllı kompanzasyon rölesi, kontaktörler ve sigortalar seçilir.

5. Harmonik Analizi

Harmonik yükler varsa filtreli sistem planlanır.

6. Proje Çizimi ve Onay

OSB veya dağıtım şirketi şartnamesine uygun proje hazırlanır.

Harmonik Filtreli Kompanzasyonun Önemi

Sanayi tesislerinde inverterler, CNC makineler ve sürücüler harmonik üretir.
Standart kompanzasyon sistemleri bu harmoniklerden zarar görür.

Harmonik filtreli kompanzasyon sayesinde:

  • Kondansatör arızaları önlenir

  • Röleler sağlıklı çalışır

  • Enerji kalitesi yükselir

  • Üretim sürekliliği sağlanır

Kompanzasyon Sistemlerinde En Sık Yapılan Hatalar

  • Kondansatör gücünün yanlış hesaplanması

  • Kademe sayısının yetersiz olması

  • Harmonik etkilerin göz ardı edilmesi

  • Arızalı kondansatörlerin fark edilmemesi

  • Bakım yapılmaması

Bu hatalar reaktif cezanın devam etmesine sebep olur.

Sanayi ve OSB Tesislerinde Kompanzasyonun Önemi

OSB'lerde enerji kalitesi sürekli kontrol altındadır.
Uygunsuz kompanzasyon sistemleri enerji kesintisine kadar varan yaptırımlara neden olabilir.

Doğru bir kompanzasyon sistemi:

  • Reaktif ceza riskini ortadan kaldırır

  • Trafo ve kablo yüklerini azaltır

  • Enerji kayıplarını düşürür

  • Elektrik sistemini dengeler

Neden Ateşoğlu Mühendislik?

  • OSB ve BEDAŞ uyumlu projeler

  • Sanayi tesislerine özel çözümler

  • Harmonik analiz ve filtreli sistemler

  • Proje, uygulama ve bakım tek elden

  • Uzman elektrik mühendisliği kadrosu